Ομιλία Τάσου Κουράκη στην επιτροπή Μορφωτικών υποθέσεων 3.9.2013 με θέμα την επεξεργασία σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας «Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων».

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Εισηγητής του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – Ε.Κ.Μ.): Κύριε Πρόεδρε, κύριοι Υπουργοί, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα αρχίσω  με ένα θέμα που δεν έχει ακριβώς σχέση με το νομοσχέδιο, αλλά έχει σχέση με την παιδεία, όσον αφορά τη διαθεσιμότητα 1500 υπαλλήλων διοικητικών των ΑΕΙ.

...............................................

 Κύριε Υπουργέ, η εντολή που έχει δοθεί στα πανεπιστήμια  είναι , αφού κάνουν τα οργανογράμματά τους,  να μπορέσουν να καθορίσουν τον αριθμό των θέσεων  των διοικητικών που τους είναι αναγκαίοι. Αυτή η διαδικασία εξ όσων γνωρίζω , θα ολοκληρωθεί στις 15 Νοεμβρίου. Σπεύδουμε να τους ζητήσουμε και να θέσουμε σε διαθεσιμότητα  1500 άτομα με ολέθριες συνέπειες στη λειτουργία της διοίκησης, της έρευνας  και της διδασκαλίας.  Ήδη, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης είναι  σε μια δραματική κατάσταση, μια τρομακτική συρρίκνωση του διοικητικού του προσωπικού, αλλά και τα άλλα Πανεπιστήμια, που εάν επιμείνετε, θα έλεγα ότι θα συνδέσετε το όνομά σας με μαύρες στιγμές του ελληνικού πανεπιστημίου. Τουλάχιστον, να υλοποιηθεί η θέση σας, ας κάνουν το οργανόγραμμα να δουν τι ελλείψεις έχουν, και αν έχουν, και από κει και πέρα να μπορέσουμε να το συζητήσουμε.

Αυτό, όμως, το ακρωτηριαστικό, επειδή υπηρετεί μια μνημονιακή υπόσχεση, αύριο το πρωί να εκτελεστεί, θυμίζει άλλες καταστάσεις, άλλων Υπουργείων, που έχουν σχέση με τους σχολικούς φύλακες, με τη δημοτική αστυνομία, αλλά και με μια δική σας πτυχή των 2500 εκπαιδευτικών της Τεχνικής Εκπαίδευσης, που αποκεφαλίστηκαν εν μια νυκτί.

Έχουμε και ένα έγγραφο της Συνόδου των Πρυτάνεων, το οποίο λέει ότι «κάθε διαθεσιμότητα του διοικητικού προσωπικού των ΑΕΙ  διακυβεύει τη δυνατότητα λειτουργίας στοχεύοντας  έναν από τους πλέον ανταγωνιστικούς  και παραγωγικούς θεσμούς  της θετικής ανάπτυξης, το δημόσιο πανεπιστήμιο.  Με δεδομένο ότι οι θέσεις των συναδέλφων του ΠΔ 407 λόγω Μνημονίου  περιορίζονται σε 20, η Σύνοδος ζητεί να περιληφθεί  στο άρθρο 39 του σχεδίου νόμου για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, να ενταχθούν  άμεσα  οι ΙΔΑΧ με διδακτορικό  σε θέσεις ΕΔΙΠ μετά από την προβλεπόμενη κρίση, χωρίς την προϋπόθεση νομοθεσίας του Οργανισμού», που όπως σας είπα περιμένουμε να γίνει.

Στο άρθρο 2, θέλω να ρωτήσω με ποιόν τρόπο καταρτίστηκαν τα ωρολόγια προγράμματα για το Γενικό Λύκειο. Ήταν αποτέλεσμα κάποιας μελέτης και ποια ήταν η μελέτη αυτή;

Θα έλεγα ότι έχουμε έναν περιορισμό της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών.

Επίσης  υποβαθμισμένη παραμένει και η περιβαλλοντική εκπαίδευση με ένα μόνο μάθημα επιλογής στην Α΄ Λυκείου.

Έχουμε μείωση των ωρών διδασκαλίας της Φυσικής Αγωγής, η οποία φθάνει στα όρια της εξαφάνισης και μαζί με την έλλειψη αθλητικών υποδομών και την υποχρηματοδότηση του αθλητισμού στα σχολεία οδηγούμαστε σε μια πολύ άσχημη κατάσταση όσον αφορά στο θέμα της Φυσικής Αγωγής.

Θα έλεγα ότι αυτό είναι μια εγκληματική πολιτική σε βάρος της νέας γενιάς και της υγείας των πολιτών και αντιτίθεται, πέραν των άλλων, και στις επιταγές του Συντάγματος, το οποίο ρητά αναφέρει, ότι η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του κράτους, έχει ως σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, πράγμα το οποίο δεν εξυπηρετείται καθόλου με το παρόν νομοσχέδιο.

Να δούμε το θέμα της Φυσικής Αγωγής, γιατί δεν είναι απλώς ένα μάθημα γυμναστικής, αλλά είναι κάτι πολύ περισσότερο.

Όπως επίσης θα ήθελα να δούμε με σοβαρότητα όσον αφορά τα μαθήματα αισθητικής αγωγής και καλλιτεχνικών.

            Τι ίσχυε μέχρι σήμερα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι; Στην Α΄ Λυκείου είχαμε μάθημα επιλογής δύο ώρες αισθητική αγωγή όπου είχαμε στοιχεία θεατρολογίας, μουσική και εικαστικά. Στη Β΄ Λυκείου είχαμε μάθημα επιλογής δύο ώρες γραμμικό ή ελεύθερο σχέδιο και στη Γ΄ Λυκείου είχαμε μάθημα επιλογής δύο ώρες τεχνικό και σχέδιο.

Τι αλλάζει με το παρόν νομοσχέδιο; Στην Α΄ Λυκείου η αισθητική αγωγή καταργείται. Τόσο απλά, καταργείται. Δεν έχουν ανάγκη τα παιδιά της Α΄ Λυκείου το μάθημα επιλογής που ήταν στοιχεία θεατρολογίας, μουσική και εικαστικά. Δεν χρειάζονται και αντ’αυτού εισάγεται το μάθημα έκφραση, πολιτισμός και ευρωπαϊκός πολιτισμός δύο ώρες,  όμως θα είναι θεωρητικό μάθημα, δεν έχει καμία σχέση με αυτό που ίσχυε και διδάσκεται από φιλόλογους. Στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου εκεί που ίσχυε το γραμμικό και ελεύθερο σχέδιο, φεύγει και στη θέση του μπαίνει, στο βελτιωμένο σχέδιο, όπως λέει «για την άσκηση υποψηφίων για την εισαγωγή σε σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που απαιτείται και εξέταση σε ειδικά μαθήματα, δύνανται να λειτουργούν σε επίπεδο διεύθυνσης ΔΕ και σε ώρες εκτός πρωινής λειτουργίας σχολείων, τμήματα ενίσχυσης στο ελεύθερο και γραμμικό σχέδιο καθώς  και στα Ισπανικά και στα Ιταλικά». Καταλαβαίνετε ότι το μάθημα επιλογής γραμμικό ή ελεύθερο σχέδιο με αυτό που εισάγεται δεν έχει απολύτως καμία σχέση.

Για το ΣΥ.ΡΙΖ.Α. η αισθητική αγωγή και η καλλιτεχνική παιδεία είναι αναπόσπαστα στοιχεία της βασικής εκπαίδευσης σε όλη τη διάρκεια ενός 12ετούς, υποχρεωτικού, δημόσιου και δωρεάν σχολείου ως αυτοτελούς εκπαιδευτικής διαδικασίας, πριν την όποια επαγγελματική επιλογή. Κατά την εκτίμησή μας το μάθημα εικαστικών πρέπει να είναι δίωρο εργαστηριακό, διότι το εργαστήριο είναι θεμέλιο της θεωρητικής σκέψης στην τέχνη που συνδυάζεται αδιάσπαστα με τη θεωρία, την πράξη και την τεχνική.

Σχετικά με την πολιτειακή ή πολιτική παιδεία όπως την ονομάζετε, δεν κατάλαβα γιατί η υποβάθμιση ανάμεσα στο πρώτο σχέδιο που ήταν τρεις ώρες στη Β΄ Λυκείου, έγινε δύο ώρες; Αντί να ενισχυθεί η πολιτειακή παιδεία και αντί οι τρεις κλάδοι που έχουν σχέση με το δίκαιο, με την οικονομία και την κοινωνιολογία, να ενισχυθούν, καθώς οι απαιτήσεις και στα τρία αυτά αντικείμενα είναι πάρα πολύ μεγάλες και θα έπρεπε να είναι διακριτά ή αν θέλετε μπορεί να είναι κάτω από μία «ομπρέλα», αλλά να διδάσκονται από διδάσκοντες που το αντικείμενό τους να είναι ειδικό είτε με την πολιτειακή αγωγή είτε με την κοινωνιολογία είτε με την οικονομία, γίνεται ένα συμπίλημα τριών πραγμάτων που δεν γνωρίζουμε ποιος θα τα κάνει και πώς θα διδάσκονται και επιπλέον μειώνονται κατά μία ώρα;

Όσον αφορά σε αυτό που είπε ο κύριος Κεδίκογλου, ότι μεταβάλλεται σε εξεταστικό κέντρο, λέω ότι όταν ένας μαθητής καλείται να δώσει εξετάσεις σε 43 μαθήματα και παράλληλα να προσμετρούνται και οι προφορικοί βαθμοί από την Α΄ Λυκείου, πώς αυτό νοείται ως Λύκειο Γενικής Παιδείας και μόρφωσης, όταν αυτό το λύκειο, κύριε Υπουργέ, είναι φτιαγμένο για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, στην τριτοβάθμια εκπαίδευση;

ΣΥΜΕΩΝ ΚΕΔΙΚΟΓΛΟΥ (Υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων): Αν μου επιτρέπετε, πάντα δίναμε απολυτήριες εξετάσεις. Δεν άλλαξε τίποτε σε αυτό.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Εισηγητής του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.): Η μεγάλη διαφορά των εξετάσεων είναι ότι  όταν βάζουμε θέματα αυξημένης δυσκολίας από μία κοινή τράπεζα θεμάτων, πρώτον, αυξάνονται τρομακτικά και δεύτερον συνυπολογίζεται στα πανεπιστήμια και ο βαθμός της Α΄ Λυκείου. Αυτά είναι δεδομένα, δεν είναι εκτίμηση, διότι πέραν του βαθμού της Β΄ και Γ΄ Λυκείου, υπολογίζεται και ο βαθμός της Α΄ Λυκείου και ο βαθμός δυσκολίας των θεμάτων είναι ακόμη μεγαλύτερος, διότι υπολογίζεται με ένα συντελεστή στις εισαγωγικές εξετάσεις.

Όσον αφορά στο Κεφάλαιο Β΄ σχετικά με τα ΕΠΑ.Λ., φαίνεται ότι η επαγγελματική εκπαίδευση παρέχεται από το επαγγελματικό λύκειο ημερήσιο και εσπερινό. Εδώ έχουμε ένα εξοβελισμό των ΕΠΑ.Σ. οι οποίες δεν μετατρέπονται σε ΕΠΑ.Λ. και άκουσα τον Υφυπουργό τον κύριο Γκιουλέκα, να λέει γιατί χρησιμοποιούμε τον όρο ότι εκτοπίζονται στα Κέντρα Επαγγελματικών Σχολών, στα ΚΕΣ, όσον αφορά το περιεχόμενο της γενικής παιδείας. Μα τα παιδιά που πήγαιναν στα ΕΠΑ.Σ. έκαναν το πρώτο έτος στο λύκειο και έπαιρναν πάρα πολλές ώρες, αν δεν κάνω λάθος 22 ώρες, γενικής παιδείας. Πήγαιναν οι ίδιοι με ένα γνωστικό και εκπαιδευτικό απόθεμα, ενώ είναι πολύ λιγότερες αυτές που τους προσφέρετε τώρα. Ουσιαστικά, τους σπρώχνετε στην κυριολεξία σε κατάρτιση και μάλιστα χαμηλού επιπέδου, ενώ υπολείπονται από την γενική παιδεία.

Πρέπει, λοιπόν, να γνωρίζουμε ότι οι ΕΠΑ.Σ. υπήρχαν από το 2006 και εξυπηρετούσαν πραγματικές ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας, όμως το καλοκαίρι τους καταργήσατε μαζικά, τομείς και ειδικότητες, όπου σπούδαζε το 33% του μαθητικού δυναμικού της τεχνικής εκπαίδευσης και επιπλέον μπήκαν σε διαθεσιμότητα και 2.500 εκπαιδευτικοί. Αλήθεια, γνωρίζετε ότι από αυτούς τους 2.500 εκπαιδευτικούς η συντριπτική πλειοψηφία τους, αν θυμάμαι καλά, είναι περίπου 1.870 γυναίκες; Έχετε μία μανία σε αυτό το νομοσχέδιο να τα βάλετε εναντίον του γυναικείου πληθυσμού και σε επίπεδο εκπαιδευτικών και σε επίπεδο μαθητών. Το λάβατε υπόψη αυτό και τι θα κάνετε; Από τους 2.500 εκπαιδευτικούς τεχνικής εκπαίδευσης έχει υπάρξει μία υπόσχεση και από τον Υπουργό και από τον Υφυπουργό τον κ. Κεδίκογλου, ότι θα απορροφηθούν από το Υπουργείο Υγείας, πράγμα που όταν τέθηκε στον κ. Γεωργιάδη είπε ναι, βεβαίως, αλλά όταν τον ρώτησα «τι θα κάνετε με τους οδοντίατρους» μου απάντησε ότι «αυτό δεν προβλέπεται». Όταν ρώτησα «τι θα κάνετε με τους βιοπαθολόγους», μου απάντησε «αυτό είναι λίγο δύσκολο», «τι θα  κάνετε με τους φυσιοθεραπευτές», μου απάντησε «θα το σκεφτούμε».

Έχω να κάνω μία άλλη πρόταση που είναι στη δική σας αντίληψη, γι’ αυτό δεν την καταθέτω ως τροπολογία. Αντί να υποσχεθείτε κάτι το οποίο δεν θα γίνει και τελικώς θα απολυθούν αυτοί οι εκπαιδευτικοί ή θα υποβαθμιστούν να κάνουν άλλα πράγματα από αυτά που έχουν μάθει να κάνουν πολύ καλά, γιατί δεν εισάγετε σοβαρά την αγωγή υγείας στα σχολεία που έχει σχέση με πάρα πολλά και ουσιαστικά αντικείμενα και όλοι αυτοί οι εκπαιδευτικοί που έκαναν πριν τα ζητήματα των ειδικοτήτων της υγείας, να απορροφηθούν όλοι στην αγωγή υγείας; Είτε αυτό λέγεται διατροφή, είτε αφροδίσια νοσήματα, είτε σεξουαλική αγωγή, είτε βία στο σχολείο, είτε λέγεται όπως θέλετε. Αυτό είναι μία εξαιρετική προσφορά. Τουλάχιστον να υπάρχει και κάτι θετικό και απορροφώνται και οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι γνωρίζουν πολύ καλά το αντικείμενο και εισάγεται το μάθημα αγωγή υγείας με σοβαρότητα σε όλα τα σχολεία, σε όλη την επικράτεια, σε όλα τα παιδιά.

Σε αυτό που είπα προηγουμένως μια πρόσθετη τεκμηρίωση. Όπως είπαμε ότι καταργούνται τμήματα στο οποίο φοιτούν σε το 33% του μαθητικού δυναμικού και όπως είπαμε, το 81% ήταν κορίτσια. Στις 12 χώρες της Ευρώπης Γαλλία, Βέλγιο, Ελβετία, Ολλανδία, Ιταλία, Ισπανία, Φιλανδία, Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Ρουμανία, Γερμανία από τις 13 χώρες για τις οποίες υπάρχουν σχετικά δημοσιευμένα στοιχεία, υπάρχει ο τομέας  υγείας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι διαφορετικό το σύστημα και στηρίζεται στις δεξιότητες και τα προσόντα τα οποία παρέχονται από διαφορετικές εκπαιδευτικές διαδρομές, γι' αυτό και δεν είναι συγκρίσιμα. Θα έλεγα ότι εδώ μάλλον κάνει ένα πολύ μεγάλο ατόπημα. Η πρόταση που έκανα απλώς επικουρεί, δεν θεραπεύει την αδυναμία και το κενό που παρουσιάζεται.

Σχετικά με την τάξη μαθητείας. Ήθελα να ρωτήσω, αυτή η τάξη μαθητείας έχετε σκεφτεί μήπως είναι ένα υποβαθμισμένο Stage, το οποίο επανέρχεται από την πίσω πόρτα, ότι έχουμε μια απλήρωτη και ανασφάλιστη εργασία; Και για να σκεφτούμε κάτι το οποίο πιθανόν να μην το έχετε σκεφτεί. Σκέφτεστε ότι επιχειρήσεις στις οποίες με αυτό τον τρόπο δίνουμε φθηνό εργατικό δυναμικό, μήπως θα τις συνέφερε να απολύσουν εργάτες και να πάρουν παιδιά που κάνουν τη μαθητεία τους; Λέω μια σκέψη. Και μια δεύτερη σκέψη, μήπως το μεγαλύτερο μέρος εξ αυτών κατευθυνθεί σε επιχειρήσεις της Γερμανίας, η οποία έχει δηλώσει ότι έχει μια πολύ μεγάλη ανάγκη; Και ξέρετε σπουδές σε μια άλλη χώρα δεν δεν είναι κακό πράγμα εξ ορισμού καθόλου, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση όταν νέα παιδιά, χωρίς  να έχουν ολοκληρώσει την εκπαίδευση προσφέρουν εργασία και με αυτούς τους όρους, πολύ φοβάμαι ότι είναι σε βάρος και των παιδιών και της χώρας μας γενικότερα.

Όλες αυτές οι αλλαγές που προβλέπονται στο νομοσχέδιο με τις πολλαπλές προαγωγικές εξετάσεις, με την πρώιμη μεταγυμνασιακή στροφή στην κατάρτιση στοχεύουν σε ένα πράγμα. Να γίνει μια μικρή ομάδα ένα 20% έως 30%, το οποίο τελικώς θα φτάσει στο σημείο να προσπαθήσει να μπει στο πανεπιστήμιο, και μια μεγάλη ομάδα 70% με ελάχιστα στοιχεία γενικής παιδείας που θα προορίζεται για την κατάρτιση, τη μαθητεία για τις επιχειρήσεις. Δηλαδή, ουσιαστικά δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για ένα μαζικής κλίμακας ευέλικτο εργατικό δυναμικό, χωρίς γνωστικά εφόδια, χωρίς καλλιτεχνική κουλτούρα και με ανύπαρκτα εργασιακά δικαιώματα.

Κύριε Υπουργέ, είχαμε και μια κατ΄ ιδίαν συζήτηση, απλώς θέλω να το δούμε με πολύ μεγάλη σοβαρότητα, επειδή αναφέρεται στο άρθρο 19, ότι πλέον οι άνω των 20 ετών δεν μπορούν να παρακολουθήσουν ημερήσια μεταγυμνασιακή κατάρτιση. 20 χρονών ένας άνθρωπος μπορεί να έχει φτάσει για κάποιους λόγους, είτε επειδή είχε ένα ατύχημα, είτε επειδή καθυστέρησε να μπει στο σύστημα, όπως είναι ενδεχομένως κάποιοι μετανάστες ή ομογενείς ή κάποιοι άλλοι που για κάποιους λόγους διέκοψαν. Εγώ θα έλεγα να μην υπάρχει κανένα όριο. Χαίρομαι πάρα πολύ όταν ακούω και σε άλλες χώρες -κυρίως σε άλλες χώρες το βλέπουμε- γιατί όχι και στην Ελλάδα, άνθρωποι μεγάλης ηλικίας να αποφασίζουν σε κάποια στιγμή της ζωής τους να παρακολουθήσουν σχολειό σε οποιαδήποτε βαθμίδα. Θα μπορούσαμε περίφημα να τους δώσουμε αυτή τη δυνατότητα. Επειδή έχω ακούσει ένα επιχείρημα, το οποίο σαν παιδίατρος το λαμβάνω σοβαρά υπόψη, αν θα μπορούσε να επηρεαστεί η ψυχολογία μικρών παιδιών με τη σύγχρονη παρουσία μεγάλων. Δεν πρόκειται για νηπιαγωγείο, πρόκειται για Λύκειο, είναι μεγάλα παιδιά. Νομίζω αν θέλει κάποιος να παρακολουθήσει και είναι 60 χρονών, 50 χρονών, 40 χρονών, 35 χρονών, γιατί όχι, χαρά μας.

Επίσης, θα το πω άλλη μια φορά για τον ανορθολογικό διαχωρισμό των ειδικοτήτων στο νέο νομοσχέδιο που εξοβελίζονται όπως είπα  ειδικότητες που πάνε κορίτσια. Ουσιαστικά διώχνονται, γιατί τους λέμε  θα παρακολουθήσεις υποχρεωτικά 3 χρόνια ΕΠΑΛ μηχανολόγος ώστε μετά στο ΙΕΚ να βρεις την ειδικότητα που θέλεις ή φύγε από τώρα και πήγαινε σε ένα ιδιωτικό καταρτιστήριο. Συγγνώμη για τη βάρβαρη αυτή έκφραση, αλλά έτσι είναι τα πράγματα, τι να κάνουμε.

Κάτι ακόμα το οποίο επισημάνθηκε και από φορείς που ακούσαμε το πρωί. Στο άρθρο 23, στην παρ. 8 διευκρινίζεται πως οι ιδιοκτήτες ιδιωτικών ΙΕΚ  αυτομάτως έχουν τη δυνατότητα για ιδιωτικές ΣΕΚ. Θα έλεγα ότι αυτό είναι ένα πάρα πολύ ωραίο δώρο στους ιδιοκτήτες ιδιωτικών ΙΕΚ και μάλλον μειώνει την αξιοπιστία όλων των λεγόμενων και διακηρυγμένων ως στόχων και προθέσεων.

Τέλος, στο άρθρο 28 για τα θέματα της ειδικής αγωγής, επισημάνθηκε και σε αυτή την αίθουσα και νομίζω ότι πρέπει να δείξουμε ιδιαίτερη ευαισθησία, με δεδομένο το γεγονός ότι τα υπάρχοντα  Ειδικά Επαγγελματικά Λύκεια σε όλη την Ελλάδα μόλις και μετά  βίας αγγίζουν διψήφιο αριθμό, τι θα γίνει με τα παιδιά που αποφοιτούν από γυμνάσια ειδικής αγωγής, για τα οποία δεν προβλέπεται κανένα εκπαιδευτικό πλαίσιο. Το πρωί ακούσαμε ότι αυτά τα παιδιά θα πάνε σπίτι τους και τα χρόνια σπουδών τους θα πάνε τελείως άχρηστα. Θα πρέπει να το δούμε πάρα πολύ σοβαρά ώστε οι απόφοιτοι των Γυμνασίων των Ειδικών Σχολείων να έχουν τη δυνατότητα να πηγαίνουν και στα Ειδικά Επαγγελματικά Λύκεια.